Bracia najdrożsi, ilekroć obchodzimy uroczyste wspomnienie męczenników, starajmy się, gdy otrzymujemy od Pana za ich wstawiennictwem dobra doczesne, zasłużyć, naśladując ich, na otrzymanie dóbr wiecznych. W istocie każda uroczystość męczenników jest należycie obchodzona przez tych wiernych, którzy biorą z nich przykład. Tego rodzaju uroczystości są bowiem zachętą do podejmowania męczeństwa, aby nie było przykre do naśladowania to, co jest miłe do świętowania. My jednak chcemy cieszyć się ze świętymi, ale nie chcemy z nimi znosić udręk świata.

Tymczasem kto nie chce naśladować świętych męczenników, na ile to jest dla niego możliwe, ten nie otrzyma ich błogosławieństwa. Poucza o tym św. Paweł Apostoł, gdy mówi: "Jak cierpień jesteście współuczestnikami, tak i naszej pociechy" (2 Kor 1, 7), a także Pan w Ewangelii: "Jeżeli was świat nienawidzi, wiedzcie, że Mnie pierwej znienawidził" (J 15, 18). Kto nie akceptuje znoszenia nienawiści razem z Głową, odrzuca uczestniczenie w ciele.

Ale powie ktoś: Któż potrafi iść śladami błogosławionych męczenników? Takiemu odpowiem, że nie tylko męczenników, ale także samego Pana, jeśli zechcemy, możemy z Jego pomocą naśladować. Posłuchaj nie mnie, ale samego Pana, który ogłasza rodzajowi ludzkiemu: "Uczcie się ode Mnie, bo jestem cichy i pokorny sercem" (Mt 11, 19). Posłuchaj również św. Piotra Apostoła, który przypomina: "Chrystus przecież również cierpiał za was i zostawił wam wzór, abyście szli za Nim Jego śladami" (1 P 2, 21). Także św. Paweł Apostoł podkreśla: "Bądźcie naśladowcami Boga, jako dzieci umiłowane" (Ef 5, 1). Co odpowiemy na to, bracia najdrożsi, lub jaką wymówkę możemy znaleźć? Gdyby ktoś ci powiedział, że musisz naśladować nadzwyczajne dzieła dokonane przez Pana, twoja wymówka mogłaby być słuszna, jako że nie wszystkim dane jest dokonywać cudów. Jest jednak możliwe z pomocą Bożą żyć w sprawiedliwości, w czystości i żywić miłość do innych. Chrystus nie mówi nam: "Nauczcie się ode Mnie wskrzeszać zmarłych, chodzić po wodzie suchą nogą". Nie mówi tego. A co mówi? "Bo jestem cichy i pokorny sercem", a ponadto: "Miłujcie waszych nieprzyjaciół i módlcie się za tych, którzy was prześladują"; "Bądźcie wy doskonali, jak doskonały jest Ojciec wasz niebieski, On sprawia, że słońce Jego wschodzi nad złymi i nad dobrymi" (Mt 5, 44. 48. 45). I chociaż wiele jest rzeczy, które winniśmy naśladować tak u Boga, jak i u świętych męczenników, jednak te dwie są zasadnicze, tj. być cichym i pokornego serca oraz kochać nieprzyjaciół ze wszystkich sił.

Jeśli ktoś będzie kochał swoich nieprzyjaciół, wypełni się w nim to, co powiedział Pan: "Miłujcie waszych nieprzyjaciół; tak będziecie synami Ojca waszego, który jest w niebie". Wybierz teraz to, co ci się podoba. Jeśli będziesz kochał nieprzyjaciół, zasłużysz nie tylko na miano przyjaciela, ale będziesz synem Boga. Jeśli zaś nie będziesz chciał kochać nieprzyjaciół, nie będziesz mógł się cieszyć dobrocią Bożą. Jest bowiem napisane: "Każdy kto nienawidzi swego brata, jest zabójcą" (1 J 3, 15). A ponadto: "Kto zaś nie miłuje, trwa w śmierci" (1 J 3, 14). I jeszcze: "Kto zaś swojego brata nienawidzi, żyje w ciemności i działa w ciemności, i nie wie, dokąd dąży, ponieważ ciemności dotknęły ślepotą jego oczy" (1 J 2, 11). Nie moje to przecież słowa, bracia najdrożsi. Zostały one zaczerpnięte z Pisma świętego i z pism kanonicznych. Dlatego też, by nie być zabójcą i nie pozostawać w ciemnościach, starajmy się kochać nie tylko przyjaciół, ale również nieprzyjaciół, abyśmy ze spokojem ducha mogli zjednoczyć się z łaskawym i miłosiernym Bogiem, zgodnie z danym nam przez Niego zapewnieniem.