Kto sam siebie oskarża, ten przyjmuje ze spokojem wszelkie przykrości, obelgi i oszczerstwa; uważa, że w pełni na nie zasłużył i nic nie może wytrącić go z równowagi. Czy kto inny zazna takiego pokoju duszy?

Ale może ktoś mi powie: Oto mój brat ma coś przeciwko mnie, ja zaś naprawdę nie poczuwam się do tego, abym mu w czymkolwiek uchybił. I jak wtedy mam się zachować?

Zaiste, każdy, jeśli w bojaźni Bożej zastanowi się nad sobą, to stwierdzi, że nie jest bez winy i że mógł urazić swego brata czy to słowem, czy postępowaniem, czy też swoim zachowaniem się względem niego. A jeżeli istotnie pod tym względem nie ma sobie nic do zarzucenia, to przecież przy innej sposobności mógł tego brata tym czy innym zasmucić, albo też był przykry dla innego spośród braci. Słusznie więc teraz doznaje tego samego, jako kary za te lub inne swoje grzechy.

Ktoś znów może się zastanawiać: czemu to ma siebie obwiniać, gdy jest pełen pokoju, a oto jeden z braci mu ubliża i czyni mu wymówki, on zaś nie może tego ścierpieć i uważa, że w tym wypadku słusznie się oburza i gniewa, bo przecież gdyby ten brat go nie zaczepiał, to on sam by nigdy nie zgrzeszył.

Takie rozumowanie jest wprost śmieszne i niczym nie uzasadnione. Słowa wypowiedziane przez tego brata odsłoniły tylko gniew tkwiący w duszy tego, który je usłyszał, ale go nie wywołały; i gdyby zechciał, to by czynił za to pokutę. Wnętrze tego człowieka przypomina taki chleb, który choć wypieczony z najczystszej mąki, gdy się go rozłamie, ukazuje tkwiący w nim zakalec.

Podobnie i ten, który mniemał, że w jego duszy panuje pokój, nie dostrzegł istniejącej tam namiętności. Ale oto zjawia się ktoś inny, powie przykre słowo i natychmiast płynie z duszy jad i zgnilizna, które tam się kryły. Jeżeli więc taki człowiek chce dostąpić miłosierdzia, niech czyni pokutę, oczyści się i poprawi; a zobaczy, że zamiast się gniewać na tego brata, powinien raczej być mu wdzięczny za dobro, które dzięki niemu zyskał. Bo już odtąd takie przeżycia nie będą go łamały, ale stając się doskonalszym, będzie je mniej odczuwał, wzmocni się bowiem na duchu i będzie odważniej znosił wszelkie spotykające go przeciwności.